Şimşir Kaşık

Şimşir kaşık, şimşir ağacının (Buxus sempervirens) sert ve çok ince dokulu odunundan yapılan tahta kaşıktır. Açık krem–sarı rengi, pürüzsüz yüzeyi ve elde hissedilen ağırlığıyla diğer tahta kaşıklardan ayrılır. Likya Wooden’da şimşir kaşık modellerini ölçü, ağırlık ve fiyat bilgileriyle karşılaştırabilirsiniz.

Şimşir kaşık nedir, neden tercih edilir?

Şimşir kaşık, şimşir (Buxus sempervirens) ağacının odunundan yapılan tahta kaşıktır. En çok tercih edilme nedeni, şimşirin kayından yaklaşık iki kat sert ve çok ince dokulu olmasıdır. Bu sayede kaşığın yüzeyi uzun süre pürüzsüz kalır.

The Wood Database verilerine göre şimşirin Janka sertliği 2.940 lbf (13.080 N), kayınınki 1.450 lbf’dir. Şimşirin dokusu çok ince ve düzgündür, doğal bir parlaklığı vardır. Oymada ince ayrıntıyı iyi tuttuğu için satranç taşı, flüt ve cetvel gibi küçük objelerde de kullanılır.

Mutfakta öne çıkan özellikleri:

• Sert olduğu için kaşığın kenarları kolay ezilmez.
• Metal kaşıklara göre tencere ve tava yüzeyini daha az çizer.
• Metal kadar ısınmaz; sıcak yemeği karıştırırken sap rahat tutulur.
• Belirgin bir kendi kokusu yoktur.

Kaşık yapılan şimşir ağacı hangisidir?

Kaşık yapımında kullanılan şimşir, adi şimşir olarak da bilinen Buxus sempervirens türüdür. Yaprağını dökmeyen, çok yavaş büyüyen bu bitki Avrupa’da, Kuzeybatı Afrika’da ve Türkiye’nin de yer aldığı Güneybatı Asya’da doğal olarak yetişir.

Şimşir genellikle 3–8 metre boylanır ve gövde çapı 12–20 cm civarında kalır. Gövdesi ince olduğu için odunu büyük mobilyada değil; kaşık, cetvel ve oyma gibi küçük işlerde kullanılır. Kerestesi az ve küçük ebatlarda bulunduğundan pahalı bir ağaçtır.

Hakiki şimşir kaşık nasıl anlaşılır?

Hakiki şimşir kaşığın rengi tek düze açık krem–sarıdır. Gözenekleri çıplak gözle neredeyse görünmez ve aynı boydaki kayın kaşıktan belirgin biçimde ağırdır. Piyasada “şimşir” adıyla satılan, ancak botanik olarak şimşirle akraba olmayan benzer ağaçlar da bulunduğu için aşağıdaki kontrolleri birlikte yapın.

Hakiki şimşir kaşık kontrol listesi:

• Renk: Açık krem–sarı ve tek düze olmalı. Koyu çizgiler ve belirgin damar deseni varsa kaşık başka bir ağaçtan olabilir.
• Doku: Yüzey ipeksi ve düzgündür; gözenekler ancak büyüteçle seçilir.
• Ağırlık: Şimşirin ortalama kuru yoğunluğu 965 kg/m³, kayınınki 710 kg/m³’tür. Aynı ölçüdeki iki kaşıktan şimşir olanı genellikle üçte bir oranında daha ağır gelir.
• Koku: Şimşirin kendine özgü bir kokusu yoktur.
• UV ışığı: Hakiki şimşir siyah ışık (UV) altında parlamaz; şimşir adıyla satılan bazı benzer ağaçlar parlar. Parlamaması tek başına kanıt değildir, diğer kontrollerle birlikte değerlendirin.
• Satıcı bilgisi: Ürün sayfasında tür adı (Buxus sempervirens), gram cinsinden ağırlık ve lifleri gösteren yakın çekim fotoğraf bulunmalı.

Şimşir kaşık özellikleri nelerdir?

Şimşir kaşık yoğun (ortalama 965 kg/m³), çok sert (Janka 2.940 lbf), ince ve düzgün dokulu, açık sarı renkli bir tahta kaşıktır. Aşağıdaki tablo şimşiri tahta kaşıkta sık kullanılan kayın, zeytin ve bambu ile karşılaştırır.

Şimşir kaşık fiyatları neye göre değişir?

Şimşir kaşık fiyatları başlıca kaşığın ölçüsüne, işçiliğe, odunun kalitesine, tek parça ya da set olmasına ve yüzey işlemine göre değişir.

• Ölçü: Kaşık ve kepçe büyüdükçe daha kalın ve kusursuz bir parça gerekir. Şimşirin gövdesi ince olduğu için büyük parça bulmak zorlaşır.
• İşçilik: Şimşir çok sert olduğundan elde oymak, kayın gibi yumuşak ağaçlara göre daha fazla zaman alır.
• Odunun kalitesi: Düz lifli, çatlaksız ve lekesiz parçalar daha değerlidir. Şimşirde mantar kaynaklı koyu lekeler görülebilir.
• Set: Setlerde birden fazla parça aynı odundan ve uyumlu ölçülerde hazırlanır.

Tek kaşık mı, şimşir kaşık seti mi?

Şimşiri ilk kez deneyecekseniz veya tek bir eksik parçayı tamamlıyorsanız tek kaşık yeterlidir. Mutfak gereçlerinizi aynı ağaçtan ve uyumlu ölçülerde yenilemek ya da hediye vermek istiyorsanız şimşir kaşık seti daha mantıklıdır.

• Tek kaşık: Günlük karıştırma işlerinde en çok kullanılan parça şimşir yemek kaşığıdır. Önce bir kaşıkla ağırlığını ve elinize oturuşunu görebilirsiniz.
• Set: Farklı işler için farklı ölçüde parçalar bir arada gelir.

Şimşir kaşık nasıl temizlenir, bakımı nasıl yapılır?

Şimşir kaşığı kullandıktan sonra ılık su ve az deterjanla elde yıkayıp hemen kurulayın; bulaşık makinesine koymayın ve suda bekletmeyin. Yüzey matlaşıp kurudukça gıda ile temasa uygun bir yağla ince bir kat yağlayın.

• Elde yıkayın: Yumuşak süngerle yıkayın, tel ve aşındırıcı ürün kullanmayın.
• Suda bekletmeyin: Uzun süre ıslak kalan ahşap şişer ve kurudukça çatlayabilir.
• Hemen kurulayın: Bezle kuruladıktan sonra havadar bir yerde dik tutarak kurumaya bırakın.
• Bulaşık makinesine koymayın: Uzun süren ıslaklık ve yüksek ısı ahşabın çatlamasına yol açabilir.
• Ayda bir ya da yüzey matlaştığında yağlayın: İnce bir kat yağ sürün, 10–15 dakika sonra fazlasını silin.
• Renk değişimine şaşırmayın: Şimşir ışık aldıkça zamanla biraz koyulaşır; bu doğal bir değişimdir.